Eerst de asbestvraag
Golfplaten van vóór 2001 zijn in België vrijwel altijd van asbestcement. Vanaf dat jaar is asbest verboden en zijn de platen gemaakt van vezelcement zonder asbest. Dat is dus de eerste vraag: hoe oud is het dak?
Weet u het niet zeker, dan is er maar één betrouwbare route: laten onderzoeken. Nooit zelf een stukje afbreken om te kijken — dat is precies de handeling die vezels vrijmaakt. Een asbestdeskundige neemt een staal, of u laat een asbestattest opmaken, dat sinds eind 2022 sowieso verplicht is bij de verkoop van een gebouw van vóór 2001.
Blijkt het asbestcement, dan gaan er geen panelen op. Wat er dan wel kan, en welke premies daaraan hangen, staat op onze pagina over zonnepanelen op een asbestdak.
Zonnepanelen gaan vijfentwintig tot dertig jaar mee. Een dakbedekking niet noodzakelijk. Ligt uw dak er al twintig jaar, dan is de kans groot dat het binnen de levensduur van de panelen vervangen moet worden — en dan moeten de panelen eraf en er weer op.
Dat is geen ramp, maar het kost geld dat u niet had hoeven uitgeven: demontage, tijdelijke opslag, hermontage, nieuwe dakhaken, opnieuw bekabelen en opnieuw in dienst stellen. Bij een gemiddelde installatie loopt dat op tot een bedrag waarvan u een flink deel van een nieuw dak had kunnen betalen.
De omgekeerde volgorde kost bovendien opbrengst: tijdens de dakwerken staat uw installatie stil, meestal een aantal dagen tot weken.
De drie soorten golfplaten en wat ze aankunnen
Vezelcement zonder asbest (na 2001). Herkenbaar aan de productiecode op de plaat. Deze platen kunnen panelen dragen, maar ze zijn bros: ze breken bij puntbelasting en dat gebeurt vaker dan mensen denken. Er wordt niet op gelopen zonder loopplanken en valbeveiliging. De bevestiging gebeurt met stokschroeven of dakhaken door de bovengolf — nooit door de ondergolf, want daar loopt het water.
Staalprofielplaten en sandwichpanelen. Veel voorkomend op recentere loodsen, stallen en werkplaatsen. Hier kan vaak met klembevestiging op de felsnaad of het profiel gewerkt worden, zonder de plaat te doorboren. Dat is de beste variant: geen doorboring betekent geen lekrisico.
Doorschijnende lichtplaten. Die dragen niets. Ze worden in de indeling van het paneelveld uitgespaard, en ze zijn levensgevaarlijk om op te stappen.
Waar het bij golfplaten misloopt
Bevestiging in de ondergolf. De klassieker. Water dat over de plaat loopt, verzamelt zich in de ondergolf; een doorboring daar gaat vroeg of laat lekken. De bevestiging hoort in de top van de golf, met een dichting die op de golfvorm past.
Geen of een verkeerde dichting. Bij elke doorboring hoort een dichtingsring die tegen uv en temperatuurwisselingen kan. Goedkope rubbers verharden en scheuren binnen enkele jaren.
De leeftijd van de platen wordt overschat. Een vezelcementplaat van vijfentwintig jaar met mosgroei en haarscheuren is geen ondergrond voor een installatie die er nog vijfentwintig jaar op moet liggen. Dan is de eerlijke conclusie: eerst het dak, en dat leest u op de pagina over zonnepanelen bij dakrenovatie.
De draagkracht wordt niet nagekeken. Golfplaten liggen op een gordingstructuur met een bepaalde overspanning. Panelen wegen niet veel, maar wind wel: de opwaartse kracht op een paneelveld is de maatgevende belasting. Bij een oude structuur of grote overspanning hoort daar een berekening bij.
Golfplaten daken liggen meestal op een bijgebouw — en dat verandert de rekensom
Loodsen, stallen, garages en werkplaatsen: daar liggen golfplaten. Dat heeft twee gevolgen die u meeneemt in uw beslissing.
Het dak is meestal groot en onbeschaduwd, dus er kan veel op. En het verbruik in zo’n gebouw ligt overdag, precies wanneer de panelen opwekken. Dat is de gunstigste combinatie die er is, want elke kilowattuur die u zelf verbruikt is er een die u niet hoeft in te kopen. Sinds de terugdraaiende teller verdwenen is, is dat zelfverbruik het hele verhaal geworden.
Zit het gebouw op een aparte teller of ver van de woning, dan komt daar een kabeltracé bij kijken. Hoe dat werkt leest u op de pagina over zonnepanelen op een garagedak. Wilt u het overschot ook ‘s avonds gebruiken, kijk dan naar een thuisbatterij.
Hoe wij een golfplaten dak aanpakken
We beginnen met de leeftijd en de staat van de platen, en met de vraag of er asbest in het spel is. Daarna volgt de structuur: gordingen, overspanning, en of de constructie de windbelasting van een paneelveld aankan. Pas dan gaat het over panelen, omvormer en opstelling. Sun4Power plaatst sinds 2018 in heel België en heeft meer dan 900 installaties uitgevoerd; wat we standaard doen staat op de pagina over zonnepanelen laten plaatsen.
FAQ
Veelgestelde vragen over zonnepanelen en dakrenovatie
Mag ik zonnepanelen op golfplaten leggen?
Ja, zolang de platen geen asbest bevatten en de structuur de belasting aankan.
Hoe weet ik of mijn golfplaten asbest bevatten?
Aan de leeftijd: van vóór 2001 is vrijwel altijd asbestcement. Zekerheid krijgt u alleen via een staalname door een deskundige of via een asbestattest.
Kunnen panelen zonder doorboring geplaatst worden?
Op staalprofielplaten en felsdaken meestal wel, met klemmen. Op vezelcement golfplaten wordt doorgaans wél doorboord, in de bovengolf en met een passende dichting.
Moet mijn golfplaten dak versterkt worden?
Dat hangt af van de gordingafstand en de staat van de structuur. Bij een oud of licht gebinte hoort er een berekening bij.
Wat als mijn golfplaten aan vervanging toe zijn?
Vervang eerst, plaats daarna. Panelen op een dak dat binnen tien jaar vernieuwd moet worden, betaalt u twee keer.